Nghiệm thu thảm cao su ESD phòng sạch: 6 bước
Nghiệm thu thảm cao su ESD phòng sạch trên bàn thao tác
Nghiệm thu thảm cao su ESD phòng sạch trên bàn thao tác cần trả lời ba câu hỏi: tấm lắp có đúng vật tư được duyệt không, bề mặt có phù hợp với công việc và vệ sinh không, và phép đo có chứng minh được tiêu chí của cơ sở không? Một tấm màu xanh lắp phẳng có thể nhìn đúng nhưng vẫn thiếu hồ sơ hoặc cho kết quả khác nhau giữa các vị trí. Hướng dẫn dưới đây dành cho bộ phận mua hàng, kỹ thuật, QA và phụ trách ESD khi nhận thảm mới hoặc thay thảm trên bàn đang vận hành.
Phạm vi ở đây là bề mặt thao tác có kiểm soát tĩnh điện trên bàn. Thảm cao su đặt sàn có thể phục vụ mục đích khác, chẳng hạn hỗ trợ chống mỏi hoặc là một phần của hệ kiểm soát ESD cho người đi lại. Tiêu chí của hệ sàn và giày không lấy nguyên từ bàn thao tác. Nếu cùng dự án có cả sàn và bàn, nên tách mã thiết bị, phép thử và biểu mẫu bàn giao để tránh dùng nhầm kết quả.
1. Chốt tiêu chí nghiệm thu thảm cao su ESD phòng sạch
Phân biệt tài liệu của vật tư và kết quả trên bàn đã lắp
Hồ sơ trước khi mua nên nêu mã thảm, kích thước cần phủ, khu vực, cấu hình bàn, yêu cầu vệ sinh và tài liệu cần bàn giao. Với tiêu chí ESD, người phụ trách chương trình cần xác nhận phương pháp, giới hạn áp dụng, vị trí đo và cách xử lý kết quả nằm ngoài giới hạn. Dữ liệu từ nhà cung cấp giúp lựa chọn vật tư; kiểm tra tại chỗ cho biết bề mặt đã lắp có đáp ứng tiêu chí của cơ sở ở điều kiện bàn giao hay không. Hai loại hồ sơ nên lưu cùng nhau nhưng ghi rõ nguồn.
ANSI/ESD STM4.1 của EOS/ESD Association cung cấp phương pháp thử điện trở cho bề mặt thao tác. Đối chiếu phiên bản được cơ sở áp dụng và quy trình xác minh của chương trình ESD trước khi chọn cách đo. Không tự điền ngưỡng theo một trang bán hàng. Nếu cần đánh giá toàn bàn, tham khảo thêm hướng dẫn nghiệm thu bàn thao tác chống tĩnh điện; kết quả riêng của tấm thảm không đại diện cho mọi thành phần của trạm.
2. Đối chiếu mã thảm, kích thước và hiện trạng
Kiểm tra trước khi cắt hoặc lắp
Ghi mã hàng, lô nếu có, chiều dài và rộng thực tế, số lượng, vị trí sử dụng và tình trạng bề mặt. Kiểm tra tấm có nứt, nhăn sâu, tách lớp hoặc hư mép do vận chuyển không. Nếu phải cắt từ cuộn cho nhiều bàn, lập bảng đối chiếu tấm đã cắt với cuộn gốc để sau này có thể tìm lại lô. Đối với mẫu thay thế có màu giống tấm cũ, dùng mã sản phẩm và tài liệu làm căn cứ, vì bề ngoài không xác nhận đặc tính điện.
Đặt thử tấm lên bàn theo bản vẽ hoặc phạm vi đã duyệt. Xem các vị trí tay thường chạm, đồ gá, kính hiển vi hoặc khay linh kiện có nằm trong vùng thao tác được xác định không. Với bàn nhiều tầng, xác nhận tầng nào cần kiểm soát và được đưa vào nghiệm thu. Đừng gọi mọi mặt phủ thảm là một điểm đo duy nhất nếu chúng là các tấm tách rời. Nếu tấm không phẳng tại mép trước bàn, ghi riêng vì có thể ảnh hưởng thao tác, vệ sinh và đặt điện cực.
3. Kiểm tra bề mặt, cách lắp và khả năng vệ sinh
Xem lại mặt bàn trước khi đo
Kiểm tra mặt bàn đỡ, phần tấm thừa, mối ghép và vị trí các phụ kiện. Nếu một tấm gồm nhiều phần, ghi ranh giới từng phần và đối chiếu với cấu hình được duyệt. Người có thẩm quyền kiểm tra các điểm kết nối và tham chiếu theo thiết kế ESD của cơ sở. Đội nghiệm thu không tự sửa hoặc đấu vào một điểm chưa xác định chỉ để đạt kết quả đo. Nếu phát hiện hư hỏng, sai cấu hình hoặc thiếu xác nhận an toàn, ghi trạng thái và chuyển đúng bộ phận phụ trách.
Đối với phòng sạch, kiểm tra cách vệ sinh đã được phê duyệt cho vật liệu cụ thể. Một số hóa chất hoặc cách chà có thể làm thay đổi bề mặt; tránh suy luận rằng sản phẩm dùng được trong một khu vực thì mọi cách vệ sinh tại đó đều phù hợp. Hỏi nhà cung cấp về hóa chất và cách vệ sinh tương thích, sau đó đối chiếu với yêu cầu tại cơ sở. Nếu thử vệ sinh theo kế hoạch, ghi dung dịch, tình trạng bề mặt và thời điểm đo so với lúc lau để kết quả giữa các lần có thể so sánh.
4. Lập sơ đồ điểm đo và ghi điều kiện đo
Tách phép đo giữa hai điểm với phép đo đến điểm tham chiếu
Phép đo điện trở giữa hai điểm trên bề mặt giúp đánh giá đường dẫn giữa các vùng được chọn. Phép đo đến điểm tham chiếu quy định trong cấu hình ESD đánh giá đường dẫn từ vị trí đã chọn đến điểm đó. Không ghi chung hai kết quả vào một cột “đạt điện trở” vì chúng trả lời câu hỏi khác nhau. Nếu quy trình có yêu cầu cả hai, sơ đồ cần thể hiện vị trí từng điện cực và điểm tham chiếu, đủ để người khác có thể lặp lại phép đo.
Xác nhận thiết bị, điện cực, thiết lập phép thử và tình trạng kiểm tra hoặc hiệu chuẩn phù hợp với quy trình được duyệt. Ghi nhiệt độ và độ ẩm khi biểu mẫu hoặc phương pháp yêu cầu. Mô tả tình trạng tấm khi đo: mới lắp, sau vệ sinh theo quy định hoặc đã sử dụng một thời gian. Chỉ dùng sơ đồ minh họa để thảo luận vị trí; việc đặt điểm và thực hiện đo phải theo phương pháp đã được phê duyệt.
| Mục ghi trên phiếu | Ví dụ cách ghi, không phải tiêu chí đạt |
|---|---|
| Bàn và tấm | Bàn A, tấm bên trái, mã và lô theo nhãn |
| Vị trí | P1 gần vùng đặt khay, P2 bên cạnh đồ gá, có sơ đồ kèm theo |
| Loại phép đo | Giữa P1 và P2 hoặc từ P1 đến điểm tham chiếu được duyệt |
| Thiết bị và điều kiện | Mã máy, tình trạng kiểm tra, điều kiện môi trường và thời điểm |
| Kết quả và quyết định | Giá trị, đơn vị, giới hạn được viện dẫn, trạng thái và người xác nhận |
5. Xử lý khi một vị trí không đạt hoặc kết quả dao động
Kiểm tra khả năng lặp lại trước khi kết luận
Nếu chỉ một vị trí nằm ngoài giới hạn, giữ số đo ban đầu và ghi điều kiện tại chỗ. Đối chiếu xem người đo có dùng đúng sơ đồ, thiết bị, loại phép đo và thời điểm quy định không. Quan sát vị trí có vết bẩn, vết cắt, độ cong hoặc phụ kiện cản cách đặt điện cực hay không. Nếu quy trình cho phép đo lại, ghi rõ lý do và lưu cả hai kết quả. Không bỏ giá trị đầu chỉ vì lần sau đạt và không lấy trung bình để làm mất dấu điểm lỗi.
Nếu nhiều vị trí cùng thay đổi sau một lần vệ sinh, đối chiếu các thay đổi về hóa chất, thao tác, điều kiện môi trường và cấu hình được ghi nhận. Nếu chỉ kết quả đến điểm tham chiếu bất thường trong khi kết quả giữa hai điểm vẫn ổn định, chuyển thông tin cho người phụ trách ESD để đánh giá cấu hình. Hiện tượng đó gợi ý một hướng kiểm tra, chưa đủ để kết luận tấm thảm hoặc bộ phận kết nối bị lỗi. Tổng quan tiêu chuẩn ESD của EOS/ESD Association giúp phân biệt nhóm tài liệu về phương pháp thử và quản lý chương trình.
6. Bàn giao, lưu hồ sơ và đặt mốc xác minh lại
Một hồ sơ hữu ích gồm vị trí lắp, ảnh hiện trạng, mã và lô thảm, sơ đồ đo, kết quả có đơn vị, giới hạn và tài liệu viện dẫn, người kiểm tra và quyết định sử dụng. Nếu đang chờ xử lý sai lệch, ghi rõ khu vực nào được phép vận hành theo quyết định của cơ sở và khu vực nào chưa được bàn giao. Lưu hướng dẫn vệ sinh và thông tin người phụ trách để khi có dấu hiệu hỏng, đội vận hành biết cách báo và truy xuất.
Đưa vào kế hoạch xác minh các tình huống có thể làm thay đổi kết quả: thay thảm, chuyển bàn, thay đổi cấu hình, sửa bề mặt hoặc thay đổi quy trình vệ sinh. Khoảng cách giữa các lần kiểm tra phụ thuộc chương trình ESD, mức rủi ro và điều kiện vận hành. Khi mua thêm tấm, đối chiếu phạm vi, bề mặt và cấu hình với thảm cao su chống tĩnh điện cho bàn thao tác SHiZU và tham khảo bảng kiểm nghiệm thu bàn ESD của SHiZU để thống nhất hồ sơ giữa các bên.
Ví dụ: đọc kết quả của hai bàn dùng cùng một cuộn
Giả sử bàn A và bàn B nhận tấm từ cùng một cuộn. Bàn A có kết quả ổn định, còn bàn B chỉ bất thường ở vị trí sát đồ gá. Ghi vị trí trên sơ đồ, kiểm tra đồ gá có cản điện cực hay làm cong tấm, rồi chuyển sai lệch cho người phụ trách. Nếu bàn B còn một vùng riêng có mối ghép, không dùng kết quả của bàn A để chấp nhận vùng đó. Thông tin cùng lô hữu ích cho truy xuất, nhưng hồ sơ cần chỉ ra tấm và bàn nào được kiểm tra.
Trường hợp thay tấm sau xử lý, cập nhật mã vật tư và ngày thay trong sổ bàn giao. Duy trì liên kết giữa phiếu cũ và phiếu mới để khi lỗi tái diễn, kỹ thuật có thể xem lại vị trí, điều kiện đo và thay đổi đã thực hiện. Nếu hồ sơ chưa đủ để xác nhận tiêu chí, để trạng thái chờ xử lý thay vì ghi đạt có điều kiện mà không nêu căn cứ.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng đồng hồ vạn năng để kết luận thảm đạt không?
Không nên dùng phép kiểm tra thông mạch hoặc một phép đo ngoài quy trình làm kết quả nghiệm thu. Dùng thiết bị và điện cực phù hợp với phương pháp được chấp thuận, đồng thời ghi điều kiện đo để có thể đối chiếu kết quả.
Tấm cùng mã vừa thay có cần xác minh lại không?
Đối chiếu kế hoạch của cơ sở. Cùng mã giúp truy xuất và mua thay thế, nhưng cấu hình, tình trạng nền đỡ và cách lắp có thể thay đổi. Nếu quy trình yêu cầu xác minh sau thay, ghi mã bàn và kết quả mới thay vì sao chép phiếu cũ.
Có cần chọn mặt bóng hay mặt mờ trước khi lập hồ sơ?
Nên ghi rõ loại mặt đã duyệt và lý do chọn theo thao tác, vệ sinh và tài liệu sản phẩm. Nếu cần so sánh, xem bài phân biệt mặt bóng và mặt mờ. Độ bóng không phải phép thử ESD.
Nên gửi gì để SHiZU tư vấn?
Gửi kích thước bàn, hình mặt bàn và đồ gá, số lượng tấm, yêu cầu vệ sinh và tiêu chí ESD mà cơ sở đang áp dụng. Nêu rõ tấm dành cho mặt bàn hay sàn và hồ sơ nào cần kèm báo giá.
Trao đổi với SHiZU CLEANROOM: Gọi 0947 256 931 hoặc nhắn Zalo 0947 256 931.
