QUY TRÌNH VỆ SINH & BẢO DƯỠNG THIẾT BỊ PHÒNG SẠCH

Quy trình vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị phòng sạch

Trong các ngành công nghiệp như dược phẩm, điện tử, y tế, thực phẩm hay bán dẫn, phòng sạch đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát các hạt bụi, vi sinh vật, và đảm bảo điều kiện sản xuất vô trùng. Tuy nhiên, để hệ thống phòng sạch vận hành ổn định và duy trì hiệu suất cao, việc vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị phòng sạch cần được thực hiện định kỳ, theo quy trình chuẩn và đúng kỹ thuật.

Bài viết này, SHiZU CLEANROOM sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình vệ sinh, bảo trì thiết bị trong phòng sạch, những lưu ý quan trọng và cách thiết lập lịch trình chuẩn. 

1. Tại sao cần vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị phòng sạch?

1.1. Đảm bảo hiệu quả lọc và kiểm soát môi trường

Thiết bị như HEPA filter, Air Shower, Pass Box, Clean Bench… nếu không được vệ sinh định kỳ sẽ tích tụ bụi, vi khuẩn, dẫn đến giảm hiệu suất lọc không khí, ảnh hưởng đến cấp độ sạch ISO.

1.2. Kéo dài tuổi thọ thiết bị

Làm sạch đúng cách giúp tránh ăn mòn, gỉ sét, hỏng hóc cơ học và điện tử. Đặc biệt với các thiết bị có phần điều khiển tự động.

1.3. Duy trì tuân thủ các tiêu chuẩn GMP, ISO 14644, WHO

Audit định kỳ từ cơ quan quản lý sẽ yêu cầu hồ sơ bảo trì, kiểm tra vệ sinh thiết bị. Việc không ghi chép hoặc thực hiện đúng quy trình có thể khiến doanh nghiệp mất chứng nhận.

2. Phân loại thiết bị phòng sạch cần vệ sinh & bảo trì

  • HEPA/ULPA Filter và Housing
  • Pass Box, Air Shower, Clean Booth
  • Bàn thao tác chống tĩnh điện (ESD Workbench)
  • Tủ an toàn sinh học, Clean Bench
  • Máy đo hạt bụi, đo chênh áp, đo nhiệt độ – độ ẩm
  • Đèn UV, quạt FFU, AHU, HVAC
  • Sàn vinyl chống tĩnh điện, trần nhôm, tường panel PU
  • Thiết bị xử lý nước RO, DI, hệ thống khí sạch

3. Quy trình vệ sinh thiết bị phòng sạch chuẩn GMP

3.1. Chuẩn bị

  • Xác định khu vực vệ sinh, phân chia theo mức độ sạch (ví dụ: ISO 5 – ISO 8)
  • Kiểm tra danh sách thiết bị, phân loại mức độ vệ sinh: hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng
  • Trang bị đầy đủ vật tư phòng sạch: khăn lau không xơ, găng tay, khẩu trang, dung dịch vệ sinh không ion
  • Dán nhãn khu vực “Đang vệ sinh” (Cleaning in progress)

3.2. Vệ sinh thiết bị

Bước 1: Tắt nguồn thiết bị, ngắt kết nối điện (nếu cần)

Bước 2: Dùng khăn lau phòng sạch thấm dung dịch chuyên dụng lau bề mặt thiết bị theo nguyên tắc từ sạch đến bẩn, từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài.

Bước 3: Đối với các thiết bị như Air Shower, Clean Bench, cần mở lưới lọc, quạt để lau bên trong.

Bước 4: Dùng khăn khô lau lại lần cuối, đảm bảo không đọng nước, không để lại sợi vải.

Bước 5: Ghi chép lại vào logbook vệ sinh thiết bị: tên thiết bị, thời gian vệ sinh, người thực hiện, chất tẩy rửa đã sử dụng.

3.3. Kiểm tra sau vệ sinh

  • Kiểm tra không có vết bẩn, vết nước đọng
  • Đảm bảo thiết bị khởi động lại hoạt động bình thường
  • Dán nhãn “Đã vệ sinh” (Cleaned) và ký xác nhận

4. Quy trình bảo trì định kỳ thiết bị phòng sạch

4.1. Thiết lập kế hoạch bảo trì

  • Dựa trên khuyến cáo của nhà sản xuất và tiêu chuẩn vận hành
  • Ví dụ: lọc HEPA thay thế mỗi 6 – 12 tháng, Air Shower kiểm tra quạt thổi mỗi 3 tháng

4.2. Các hạng mục bảo trì thường gặp

  • Lọc HEPA: kiểm tra áp suất đầu vào/ra, đo độ rò rỉ, kiểm tra gioăng kín
  • Pass Box: kiểm tra cảm biến, cửa từ, bộ điều khiển
  • Clean Bench: đo vận tốc luồng khí, độ rung động, độ ồn
  • HVAC: thay lọc sơ cấp, kiểm tra AHU, cân bằng luồng khí
  • FFU (Fan Filter Unit): vệ sinh cánh quạt, kiểm tra motor, đo dòng điện

4.3. Ghi chép hồ sơ bảo trì

  • Sổ logbook bảo trì
  • Biên bản kiểm tra kỹ thuật
  • Báo cáo test hiệu suất thiết bị sau bảo trì

5. Lưu ý quan trọng khi vệ sinh – bảo dưỡng phòng sạch

  • Luôn tuân thủ quy trình 1 chiều: tránh lây nhiễm chéo
  • Sử dụng vật tư vệ sinh đạt chuẩn phòng sạch: khăn lau Bemcot, găng tay nitrile, dung dịch trung tính
  • Đào tạo nhân viên định kỳ về thao tác vệ sinh thiết bị
  • Không dùng chất tẩy mạnh làm ăn mòn inox hoặc bề mặt nhựa
  • Luôn kiểm tra tình trạng ESD và kiểm soát tĩnh điện trong quá trình vệ sinh
Đào tạo nhân sự bảo dưỡng thiết bị phòng sạch
Đào tạo nhân sự bảo dưỡng thiết bị phòng sạch

6. Dịch vụ vệ sinh & bảo trì thiết bị phòng sạch chuyên nghiệp

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp lựa chọn thuê ngoài dịch vụ vệ sinh & bảo trì thiết bị phòng sạch nhằm tiết kiệm chi phí vận hành, đảm bảo chuẩn ISO/GMP mà không cần duy trì đội ngũ kỹ thuật cố định.

SHiZU Cleanroom là đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp toàn diện cho phòng sạch, bao gồm:

  • Cung cấp vật tư vệ sinh đạt chuẩn ISO 5 – ISO 8
  • Dịch vụ vệ sinh thiết bị: Clean Bench, Air Shower, HVAC, Pass Box…
  • Kiểm định và hiệu chuẩn thiết bị đo: particle counter, nhiệt ẩm kế, chênh áp
  • Lập kế hoạch bảo trì và báo cáo chuẩn EU GMP, WHO

7. Kết luận

Vệ sinh và bảo trì thiết bị phòng sạch không chỉ là hoạt động vận hành hàng ngày, mà còn là yêu cầu bắt buộc để duy trì chất lượng sản xuất, đạt tiêu chuẩn quốc tế và tăng tuổi thọ thiết bị. Một quy trình được chuẩn hóa, có kiểm soát và ghi chép đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả, giảm rủi ro và luôn sẵn sàng trong các kỳ đánh giá chất lượng.